Productie

Produceer schoon, lokaal en met respect

introductie

Wist je dat
Een groot deel van de afvalberg in de mode-industrie wordt veroorzaakt door off-cuts - tot 20% toe!

Productie – of het productieproces – gaat over de fase waarin ontwerpen omgezet worden in een (verkoopbaar) fysiek product. Productie is misschien niet het meest sexy onderdeel van de hele keten, maar niettemin is het wel een belangrijk element om uit te groeien tot een succesvol merk én is het een onderdeel waar je zeker ook op kan inzetten om duurzamer te gaan werken.

 

DUS, WAT KAN IK DOEN?

In een klassiek proces wordt er na de ontwerpfase een kleine sample collectie (prototypes) uitgewerkt. De samples die goedgekeurd en interessant bevonden worden, zullen in productie gaan. Dit wil zeggen dat er wordt overgegaan naar commerciële hoeveelheden, variërend in maat, kleur en patroon. Het is belangrijk dat er bij het maken van prototypes wordt nagedacht over een zero waste manier van werken. Dit kan bijvoorbeeld door de sample collectie (deels) digitaal te maken of te werken met zero waste patroonontwerp. 

Bij de keuze van een producent kan je rekening houden met de omstandigheden waarin gewerkt wordt. Wordt er gedacht aan energieverbruik en waterverspilling? Wordt voldaan aan bepaalde milieuwetgevingen? En hoe wordt omgegaan met het gebruik van chemicaliën?

Voor een ontwerper is het van belang dat zijn/haar collectie van goede kwaliteit is. Als designer is het daarom een must om al bij het ontwerp na te denken over de stoffen die je wil gebruiken, maar ook de verbindingen, knopen, labels, pasvorm en kleurvastheid mogen niet uit het oog verloren worden. De kern van een duurzaam product ligt bij een goede kwaliteit en een lange levensduur. Het belang van kwaliteitscontroles tijdens de productiefase is dus niet te onderschatten.

Lokaal produceren maakt kwaliteitscontrole en communicatie natuurlijk makkelijker. Het verkleint verder ook de risico’s die gepaard gaan met een globale supply chain. Vooral voor kleinere collecties kan het voordeel van lokale productie opwegen tegen de kosten van wereldwijd transport en moeilijke(re) communicatie.

Daarnaast heb je natuurlijk ook de mogelijkheid om eens verder te kijken dan de standaard productiemethoden. Zo kennen digitale technologieën voordelen op het vlak van lokale productie. Ook kan digitaal ontwerpen, printen, of pakweg zelfs 3D weven het mogelijk maken om kleinere oplages te produceren, of zelfs enkel een aanbod op vraag te voorzien.

strategieën voor Productie

Denk aan het milieu

De milieu-effecten van productie zijn algemeen bekend. Denk bijvoorbeeld aan het overmatig gebruik van water, energie en chemicaliën. Binnen een duurzaam model is het dan ook de bedoeling om deze negatieve effecten te reduceren. Het overmatig gebruik van water, energie en giftige producten moet herleid worden tot een minimum. Daarnaast kan er zoveel mogelijk gewerkt worden met herbruikbare energie of is het soms zelfs mogelijk om positieve energie te produceren tijdens het proces.

Stof tot nadenken:
Iedere jeans van biologisch katoen zorgt voor een halve liter minder chemicaliën in het milieu.

PRODUCTIE OP VERSCHILLENDE NIVEAUS
PRODUCTIE/TEELT VAN GRONDSTOFFEN

De grondstoffen die worden gebruikt bij het maken van een kledingstuk, kennen allemaal een verschillende impact. Afhankelijk van de teelt of productiemethode, worden water, energie en chemische bestrijdingsmiddelen ingezet om de gewassen te telen. Lees hier meer over de milieu-impact van grondstoffen.

PRODUCTIE EN VEREDELING VAN GARENS EN STOF

Tijdens het productieproces waarin grondstof tot stof wordt getransformeerd, wordt er aan veredeling gedaan. Veredeling geeft bepaalde eigenschappen mee aan garens. Er wordt heel wat gekookt, gebleekt en gewassen om garens te versterken of te laten glanzen bijvoorbeeld. Veredeling kan daarom beschouwd worden als een van de meest schadelijke stappen in het productieproces. Ook kleuren hoort bij de veredeling. Sommige verfstoffen zijn op zich erg giftig. Andere kleurstoffen worden dan weer aan het textiel gehecht met milieuvervuilende hulpstoffen zoals zware metalen.

Ook het printen van een opdruk, het wassen van jeans en de nabehandeling van kleding tegen bijvoorbeeld kreuk, schimmels of brandbaarheid, zijn processen waarbij veel chemicaliën en water worden gebruikt.

Belangrijke noot hierbij is dat de wetgeving rond het gebruik van chemicaliën en/of andere milieuwetgeving in de Europese landen veel strenger is dan in bijvoorbeeld in de ontwikkelingslanden, wat de gevolgen laat raden.

Veredelingsbedrijven in Europa zijn verplicht om het water dat ze lozen, te reinigen (volgens de wet reiniging oppervlaktewater).
Verder bestaat er in Europa ook de REACH verordening. Zo krijgt de industrie verplichtingen opgelegd om chemische stoffen te registreren en het veilige gebruik ervan te beoordelen. In sommige gevallen worden vergunningen gegeven en beperkingen in gebruik opgelegd. 

PRODUCTIE VAN KLEDING

Ook de kledingateliers of de fabrikanten zelf kunnen aandacht schenken aan een milieuvriendelijk proces. Hierbij is het zaak om te letten op energieverbruik en logistiek. Lokale productie kan de ecologische voetafdruk verkleinen, maar ook de omstandigheden in de fabriek of het atelier zelf zijn van belang. Vragen die je je kan stellen, zijn bijvoorbeeld: Is er airco? en Hoe gebeurt het transport van en naar het atelier?

 

OM NIET TE VERGETEN

Het is enorm moeilijk om hét perfecte, milieuvriendelijke productieproces te beschrijven. Er zijn wel een aantal algemene zaken waar je rekening mee kan houden bij de keuze van een producent of fabrikant.

Let op:

  • herkomst van grondstoffen
  • zorgvuldig gebruik van energie (Wordt er hernieuwbare energie gebruikt?)
  • minimaal gebruik van water (Wordt er ingezet op waterzuivering?)
  • gebruik van milieuvriendelijke kleurstoffen of kleuringsprocessen
  • gebruik van andere milieuvriendelijke veredelingstechnieken

tips&tricks

  • Centexbel - Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid
    Centexbel heeft als doel de concurrentiepositie van de Belgische textielbedrijven duurzaam te verstevigen. Daarom biedt Centexbel de textielindust…
    Lees meer

  • Bluesign Technologies
    Het Zwitserse bedrijf Bluesign Technologies begeleidt textielfabrieken om hun impact op het milieu te verminderen en de veiligheid van het persone…
    Lees meer

  • Superette, GOTS-gecertificeerde zeefdrukkerij
    Het Nederlandse Superette bedrukt kleding voor mannen, vrouwen en kinderen. Als eerste GOTS-gecertificeerde zeefdrukkerij in de Benelux gebruikt h…
    Lees meer

  • Maker’s Row - Amerikaans productieplatform met tips & tricks
    Het Amerikaanse platform ‘Maker’s Row’ maakt het niet alleen makkelijk om producenten binnen de VSA terug te vinden, maar geeft ook tips & tricks …
    Lees meer

  • REACH - Europese wetgeving chemische stoffen
    REACH is een verordening van de Europese Unie die is aangenomen om de gezondheid van de mens en het milieu beter te beschermen tegen de risico's d…
    Lees meer

  • Authentieke en kwaliteitsvolle producten die de bevolking helpt
    In 2000 richtte Luc Verelst de private stichting Solid International op om zijn eigen kennis en ervaringen uit het bedrijfsleven door te geven aan…
    Lees meer

Ontdek andere tips & tricks

Probeer nieuwe technologieën

De ontwikkeling van nieuwe technologieën staat niet stil. Wie weet zitten er wel technologieën bij die de traditionele productiemethoden kunnen vervangen of aanvullen, en die zo je impact kunnen helpen reduceren.

Het kan immers zijn dat een bepaalde technologie veel minder energie, water of chemicaliën nodig heeft, of andere schadelijke stappen overbodig maakt (zoals bijvoorbeeld transport). Zo kan het zijn dat technologieën het toelaten om lokaal te produceren, of om in kleinere oplages te werken. Soms kan je zelfs perfect ‘on demand’ werken, wat helemaal goed is om overschotten te vermijden.

Een greep uit de reeds gebruikte technieken:

  • Digitaal printen/ finishing 
    Terwijl conventionele printtechnieken grote hoeveelheden chemicaliën en kleurstoffen nodig hebben, is dat bij digitaal printen niet het geval. Ook heb je bij de traditionele industriële rotatietechniek al gauw enkele testmeters nodig om alles helemaal goed te krijgen voor je kan beginnen. Zo’n imperfecte pre-printings kunnen makkelijk oplopen tot 20 meter. Wat betekent het dan concreet om over te schakelen op digitaal printen? Enkele cijfertjes:
    • Energieverbruik: - 60%
    • Waterverbruik: - 80%
    • Inktverbruik: - 90%
    • Kleurverbruik: - 90%
       
  • Lasercutting
    De term zegt het zelf al: bij deze techniek wordt een laser (i.p.v. een mes) gebruikt om een oppervlak te snijden. Dit resulteert in een mooiere, nauwkeurigere insnijding en een beter afwerkingskwaliteit in het algemeen.

Als je meer wil weten over experimentele technologieën moet je zeker eens in de scriptie duiken van Kate Goldsworthy. 

tips&tricks

  • EcoChic Design Award - tips over zero waste design
    De EcoChic Design Award deelt online een heleboel tips over zero waste design: Een handige PDF met handson tips en een aantal voorbeelden.…
    Lees meer

  • Holly McQuillan - zero waste pattern cutting
    Op de website van Holly McQuillan vind je heel wat informatie over ‘zero waste pattern cutting’. Ze deelt haar ervaringen als onderzoekster, docen…
    Lees meer

  • Design en/of production on demand
    Vergeet niet dat je ook kan ontwerpen of produceren ‘op aanvraag’. Door pas te produceren op het moment dat je een stuk verkocht hebt, zorg je…
    Lees meer

  • TextielLab - Kenniscentrum Tilburg
    Het TextielLab van het TextielMuseum in Tilburg is een kenniscentrum dat het midden houdt tussen een gespecialiseerde werkplaats voor het vervaard…
    Lees meer

  • Fabrican© - Spray-on textiel
    Fabrican© is een  spuitbare, niet-gewoven spray-on stof. Fabrican© kan gebruikt worden om nieuwe kleding mee te maken uit gerecycleerd textiel, zo…
    Lees meer

  • Cradle to Cradle Product Design - gratis online cursus
    Het Cradle to Cradle Products Innovation Institute biedt een online cursus aan die je uitlegt hoe je kan ontwerpen voor een circulaire economie. …
    Lees meer

  • Wear2™ - eco-stitch - makkelijke demontage
    Wear2™ is een nieuwe eco-stitch-technologie (naadtechnolgie) ontwikkeld door een groep Britse retailers, producenten en textielrecyclagebedrijven.…
    Lees meer

  • Julian Roberts - Subtraction cutting
    Designer Julian Roberts geeft lezingen en workshops over de techniek die hij ontwikkelde en subtraction cutting (substractiesnijden) noemt. Bi…
    Lees meer

  • Hasmik Matevosyan - een shift naar een ‘contributing’ mode-industrie
    De Nederlandse Hasmik Matevoysan deed jarenlang onderzoek en ontwikkelde een nieuw businessmodel waarbinnen een dialoog wordt opgezet tussen modem…
    Lees meer

Ontdek andere tips & tricks

Produceer lokaal, stem vraag en aanbod af

Wat is het meest duurzaam? Een fabriek in Azië waar de werknemers met de fiets naar het werk gaan en waar de machines door zonne-energie worden aangedreven? Of een Europese fabriek die airco nodig heeft om de temperatuur op peil te houden en waar geen hernieuwbare energiebron aan te pas komt?

Door een aantal vragen te stellen, wordt het al snel duidelijk dat niets zwart-wit is in het hele duurzaamheidsvraagstuk. Een producent in Europa is niet per definitie ‘beter’ dan eentje in Azië bijvoorbeeld. ‘Lokale productie’ doelt dan ook enkel voor Europeanen op hier, in Europa. Het gaat erom zo veel mogelijk korte ketens in te richten. Voor een ontwerper uit India zal het dan ook om een fabrikant in/nabij India gaan. 

Door productie en consumptie dichter bij elkaar te brengen, ontstaan tal van voordelen:

  • op logistiek vlak (kortere afstanden)
  • op vlak van communicatie (efficiëntie en minder misverstanden)
  • op het gebied van het sluiten van kringlopen (het inzetten van ingeleverde/gebruikte kleding zal bijvoorbeeld makkelijker zijn als die in hetzelfde land opnieuw in productie gebruikt kan worden)

Vergeet daarnaast niet dat lokale productie een rechtstreeks en voelbaar resultaat heeft: wie consumeert, betaalt voor de impact van zijn of haar consumptiegedrag.

 

DE VOORDELEN VAN LOKALE VERSUS OFF SHORE PRODUCTIE 

Vandaag wordt kleding vaak ver weg (in India, China, ...) geproduceerd. Niet omdat dit per definitie betere producten oplevert, maar wel omdat de kost voor arbeid er veel goedkoper is. Bijkomend is de (milieu)wetgeving vaak lakser of zelfs onbestaande.

De keerzijde van de medaille (waar vaak niet aan gedacht wordt): het hele systeem steunt op een toevoer van fossiele brandstoffen voor de logistiek. Er zou flink wat olie bespaard kunnen worden door lokaal te produceren, aangezien dit de vervoersafstanden danig inkort.

Verder zou lokale productie ons beter bestand maken tegen een mogelijke onderbreking in de globale distributieketen (hetzij door oorlog, economische sancties, politieke strubbelingen, ecologisch of ander onheil.) 
Naast milieu-overwegingen, speelt er ook een economische factor: lokale productie brengt namelijk jobs met zich mee. Daarnaast zouden we de ogen minder makkelijk kunnen sluiten voor slechte sociale en ecologische omstandigheden binnen het productieproces.

 

PRIJSKAARTJE

Het logische nadeel is dat producten die hier gemaakt worden vaak een stuk duurder zijn. Het minimumloon voor arbeid hier ligt immers 50 keer zo hoog dan in pakweg Bangladesh.

Op dit moment kan lokale (massa)productie op economisch vlak dus onmogelijk concurreren met het globale productiesysteem, dat altijd goedkoper kan leveren (ondanks de grote afstand).

Voor kleinere collecties kunnen de voordelen van lokale productie wél opwegen tegen de risico’s en kosten van een wereldwijd transport en een moeilijke communicatie.

 

EEN AANTAL INITIATIEVEN TER INSPIRATIE 
  • Een mooi voorbeeld van een ‘community supported’ productieproject is Fibershed. Initiatiefneemster Rebecca Burgess starte dit initiatief in 2010 vanuit de uitdaging om een jaar lang alleen maar kleding te dragen die binnen een straal van 240 kilometer geproduceerd werd.
  • Makers Row matcht lokale producenten met designers.

tips&tricks

  • Denk aan alternatieve productiekanalen
    Denk verder dan de klassieke productiekanalen en kijk bijvoorbeeld naar beschutte werkplaatsen en sociale tewerkstellingsateliers, zoals Atelier D…
    Lees meer

  • Lotte Martens - Belgisch textiellabel
    In 2007 startte Lotte Martens haar textiellabel in Leuven. Kleur, speelsheid en duurzaamheid vormen Lotte Martens' signatuur. Bij Lotte kan je…
    Lees meer

  • Maker’s Row - Amerikaans productieplatform met tips & tricks
    Het Amerikaanse platform ‘Maker’s Row’ maakt het niet alleen makkelijk om producenten binnen de VSA terug te vinden, maar geeft ook tips & tricks …
    Lees meer

  • Creamoda & ‘Belgian Designer Partners’
    In samenwerking met Flanders Fashion Institute en MAD Brussels stelde Creamoda de publicatie Belgian Designer Partners samen. Hierin staan alle Be…
    Lees meer

  • Authentieke en kwaliteitsvolle producten die de bevolking helpt
    In 2000 richtte Luc Verelst de private stichting Solid International op om zijn eigen kennis en ervaringen uit het bedrijfsleven door te geven aan…
    Lees meer

Ontdek andere tips & tricks

Vermijd afval en overschotten

Zero waste productie, waar zero waste design een onderdeel van is, is een holistische aanpak die gericht is op het vermijden van textielafval tijdens het productieproces.

Afval in de productiefase betekent immers twee dingen:

  • verspilling van grondstoffen, water, energie en een overbodig gebruik van chemicaliën
  • verlies aan efficiëntie: 20% verliesmarge is niet niks.

Om deze nadelige effecten van de productiefase te omzeilen, kan je natuurlijk aan de slag gaan met de cut-offs (resten), maar hoogst op de lijst staat uiteraard het vermijden van overschotten.

 

ZO VEEL ZERO’S
ZERO WASTE PATROONSNIJDEN 

Op het moment dat een patroon gesneden wordt, verdwijnt alles wat extra stof is in de vuilbak. Gemiddeld 10 tot 20% van de stof eindigt zo op de vloer. Dit scenario kan vermeden worden door te werken met een zero waste ontwerp dat zich vertaalt in een zero waste patroon. Holly McQuillan biedt heel wat inspiratie op dit vlak. Daarnaast kan je op haar platform meer lezen over zero waste design.

ZERO WASTE PROTOTYPING 

Ontwerpers, patroontekenaars en producenten kunnen gebruik maken van 3D virtuele prototyping om hun collectie te tonen, in plaats van te werken met de gebruikelijke fysieke samples. Dit heeft zijn voordelen op vlak van snelheid (on-the-spot keuzes maken en veranderingen aanbrengen), efficiëntie (100% in plaats van 20% go-to-market) én verspilling.

ZERO WASTE BREIEN EN WEVEN 

Bij breien en weven komt minder afval vrij omdat er geen patronen gesneden moeten worden. Het meest gekende voorbeelden van deze zero-waste techniek zijn ongetwijfeld de Primeknit sneakers van Adidas en de Flyknit van Nike. De schoenen bestaan niet uit stukjes stof die uitgesneden en aan elkaar gezet worden, maar worden geweven uit één stuk. Less waste? Check!

De techniek wordt ook al eens gebruikt om volledige kledingstukken te maken. Vaak gaat aan het brei- of weefproces een digitaal ontwerp vooraf. Het ontwerp wordt dan uitgetekend op een computer die aangesloten is op een weefgetouw of naaimachine.

 
(BIJNA) ZO GOED ALS ZERO...

Een producent/fabrikant kan het systeem/proces zo  inrichten dat afval op een efficiënte manier verzameld wordt. De werkruimte ligt er zo niet alleen netjes bij, er worden op deze manier ook heel wat mogelijkheden gecreëerd om restmateriaal te upcyclen.

Een kleine producent zou bijvoorbeeld al heel wat bereiken door enkele eenvoudige ingrepen:

  • gebruik afvalemmers om het afval in te verzamelen
  • verplaats restjes onmiddellijk van de naaimachines naar de emmers
  • hou het afval zo goed mogelijk gescheiden (mix niet!)

Nog niet genoeg? Lees hier meer over upcycling en het gebruik van left-overs.

tips&tricks

  • Holly McQuillan - zero waste pattern cutting
    Op de website van Holly McQuillan vind je heel wat informatie over ‘zero waste pattern cutting’. Ze deelt haar ervaringen als onderzoekster, docen…
    Lees meer

  • Eer de Zero Waste gedachte
    Denk gedurende je hele proces na over hoe je afval kan beperken tot het minimum. Zowel bij het ontwerp, het patroontekenen als tijdens de producti…
    Lees meer

Ontdek andere tips & tricks

Focus op levensduur en duurzaamheid

Kleding wordt vaak niet of maar een keer gedragen alvorens op de afvalberg te belanden. Dit wil zeggen dat alle grondstoffen, het water, de energie en de chemicaliën die gebruikt werden tijdens de productie heel kort nadien al verloren gaan. What a waste. Ondertussen weten we dat één van de basisprincipes van circulaire mode, het vermijden van afval is; daarom is inzetten op een lange levensduur de boodschap.

Stof tot nadenken:

De gemiddelde levensduur van een kledingstuk bedraagt ongeveer 3 jaar. Voor fast fashion is dit korter. Sommige kleding wordt weggegooid na één draagbeurt of zelfs compleet ongedragen. (Bron: Awearness Fashion)

Een kledingstuk wordt afgedankt wanneer het niet meer voldoet. Dit kan betekenen dat het stuk kapot is of niet meer de juiste pasvorm heeft, maar ook dat de consument er gewoon geen zin meer in heeft - hij is het beu. De eerste reden hangt samen met de kwaliteit van het kledingstuk, de tweede is gelinkt aan onze emotionele hechting eraan.

 

VERBONDEN DOOR KWALITEIT

(Bron: Into Mind)

Onder kwaliteit kunnen we verschillende dingen verstaan. Gaan de kleren lang mee? Toch liefst langer dan één seizoen. Moeten we bang zijn dat de naden scheuren of de knopen eraf vallen bij de minste beweging? Een kledingstuk mag toch de vorm houden zoals die was bij aankoop - het mag niet krimpen of uitrekken. Het moet mooi blijven aanpassen en mag de bewegingsvrijheid niet beknotten.
Beter geen stof die pluist of waarvan de kleur vervaagt na een paar wasbeurten. Een kledingstuk moet aangenaam aanvoelen. Daarnaast mag een item er gewoon kwalitatief wel goed uitzien. Liever geen T-shirt dat uitschreeuwt dat het elk moment uit elkaar kan vallen, toch? 

Op de website van Into Mind staat een handige online gids die aangeeft hoe je de kwaliteit van een kledingstuk goed kan inschatten. In deze tool vind je een aantal tips, maar ook de cheat sheet die Into Mind online aanbiedt is erg handig!

Het is belangrijk om eerst te kijken naar de eigenschappen van de stof: wat zijn de sterktes en zwaktes van deze stof – en is ze wel geschikt voor het doel dat de ontwerper voor ogen heeft? Verder kijk je best naar de naden, de pasvorm en de details – knopen, ritsen, zakken en labels. 

 

VERBONDEN DOOR EMOTIE

Kleding zou ontworpen moeten worden om er goed uit te zien en om (zo lang mogelijk) comfortabel te zitten. En hoewel deze eigenlijke, meetbare kwaliteit van een kledingstuk van cruciaal belang is, is er vaak een veel minder tastbaar element in het spel wanneer consumenten beslissen om een kledingstuk al dan niet bij het vuilnis te gooien. Vaak laten we ons leiden door emotie en hoe gehecht we aan iets zijn. Als ontwerper kan je hierop inspelen. Denk aan de ervaring die je creëert voor de consument. In de strategieën ‘Ontwerp om overconsumptie tegen te gaan’ en ‘Ontwerp voor een lange levensduur’ komen aspecten zoals long-lasting essentials, made-to-measure en het toevoegen van beleving aan bod.

tips&tricks

  • Creëer een band met je klanten
    Het lijkt misschien vreemd om te spreken over klantenbinding in het hele duurzaamheidsverhaal, maar ook dit kan een strategie zijn om ervoor te zo…
    Lees meer

  • Ga voor kwaliteit
    Werken met kwalitatieve materialen en ervoor zorgen dat je stuk lang mee kan gaan, is cruciaal voor duurzame kleding, accessoires, ... Zorg dat kw…
    Lees meer

  • Zorg voor kwaliteit in je productieproces en bouw een goede relatie op met je producent
    Vermijd slecht gemaakte batches. Wanneer de productie is opgestart, is het van belang om de kwaliteit te monitoren – vergelijk geproduceerde i…
    Lees meer

  • Into Mind - tips over minimalisme en het beheer van je garderobe
    Denk goed na over de samenstelling van je garderobe. Er zijn verschillende tips & tricks om je te helpen bij het beheer van je kleerkast. De w…
    Lees meer

  • Investeer in kwalitatieve kleding - tips i.v.m. het herkennen van goed gemaakte kleding
    Kies voor kwalitatieve kleding die lang meegaat. Enkele tips over het herkennen van kwaliteit vind je hieronder. (Bronnen: Trashfashion.nl, Caftan…
    Lees meer

  • Geef als ontwerper tips over reparaties van de kleding die je verkoopt
    We kennen allemaal het fenomeen van de extra knoopjes die we in een plastieken zakje in de binnenkant van ons nieuwe jasje vinden. Waarom niet wat…
    Lees meer

  • Geef als ontwerper tips over het onderhoud van je product
    Zorg ervoor dat je klanten weten hoe ze jouw producten het best behandelen en verzorgen na de aankoop. Op deze manier zorg je er mee voor dat je i…
    Lees meer

Ontdek andere tips & tricks

case selecteren

Laat je inspireren en neem een kijkje in onze case-databank! De databank wordt geregeld geüpdatet. Ken of ben je zelf een voorbeeld dat hier thuis hoort? Laat van je horen!